Tin tức & Sự kiện

CHÍCH NGỪA BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT

Ngày: 19/01/2018

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số người mắc SXH-D trong 50 năm qua đã gia tăng gấp 30 lần và lan rộng ở 128 quốc gia trên thế giới với 3,9 tỷ người (hơn 40% dân số toàn cầu) có nguy cơ mắc bệnh.

CHÍCH NGỪA BỆNH SỐT XUẤT  HUYẾT

 

Kết quả hình ảnh cho sot xuat huyet dTheo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số người mắc SXH-D trong 50 năm qua đã gia tăng gấp 30 lần và lan rộng ở 128 quốc gia trên thế giới với 3,9 tỷ người (hơn 40% dân số toàn cầu) có nguy cơ mắc bệnh. Hằng năm, có 390 triệu người nhiễm bệnh, 96 triệu trường hợp có triệu chứng. Chủ yếu ở châu Á, tiếp theo là châu Mỹ Latinh và châu Phi. Bệnh gây ra do 1 trong 4 serotypes Dengue: D1, D2, D3, D4.

Hiện nay, sự hiểu biết về miễn dịch/sinh bệnh học của SXH-D cho ta thấy: khi bị mắc 1 type virus Dengue, cơ thể sẽ có miễn dịch với type virus đó, nhưng không đủ miễn dịch để phòng các type virus khác. Vì vậy, mỗi người có thể mắc bệnh SXH-D đến 4 lần với các type virus khác nhau. Nhưng nguy hiểm hơn, nếu đã mắc SXH-D 1 lần thì những lần mắc sau sẽ có xu hướng nặng và nhiều biến chứng hơn, do hiện tượng gia tăng phụ thuộc kháng thể (antibody-dependent enhancement).

Thiết nghĩ cũng chưa trễ để chúng ta, những người đang sống hoặc có dịp đi đến vùng có dịch SXH-D lưu hành, khi tìm hiểu về tình hình SXH-D và nhất là một vaccine chích ngừa mới có trên thị trường nhiều nước.

TÌNH HÌNH DỊCH SXH-D NĂM 2017 Ở VN

Dịch SXH-D ở VN khiến các cơ quan phòng bệnh và du lịch của Mỹ và Anh quan ngại. Cuối tháng 8/2017, Đài VOA Tiếng Việt thông báo: “Các cơ quan phòng bệnh và du lịch của Mỹ và Anh khuyến cáo du khách đến VN đề phòng SXH trong lúc căn bệnh do muỗi lan truyền này tăng mạnh ở trong nước mùa hè năm nay…

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) của Hoa Kỳ vừa ra thông báo khuyến cáo du khách đến VN phải chú ý áp dụng các biện pháp chống muỗi đốt để đề phòng lây nhiễm SXH. Cơ quan này cho biết rằng hiện không có thuốc ngừa hoặc thuốc điều trị SXH tại Hoa Kỳ.

Trong khi đó, thông báo của chính phủ Anh, công bố ngày 22/8 và tới ngày 28/8 vẫn có hiệu lực, nói rằng số ca lây nhiễm SXH tăng mạnh ở VN, … Du khách nên làm theo chỉ dẫn của cơ quan quốc gia phụ trách về sức khỏe khi đi du lịch của Anh, và phải áp dụng các biện pháp chống muỗi đốt.

Năm 2017, dịch SXH bùng phát dữ dội tại Sri Lanka, đến cuối tháng 7 số ca SXH lên tới hơn 100.000, khiến gần 300 người thiệt mạng. Tại Philippines, năm 2017 có gần 1.000 ca tử vong do sốt xuất huyết.

VN nằm trong khu vực lưu hành và chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh SXH, năm 2017 cả nước ghi nhận 183.287 trường hợp mắc (154.552 nhập viện), 30 ca tử vong. So với cùng kỳ năm 2016 (124.443/39) số mắc tăng 22,7%, số tử vong giảm 9 trường hợp. Mười tỉnh có số ca mắc cao nhất cả nước là Hà Nội, Nam Định, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Quảng Nam, Tp HCM, Đồng Nai, Bình Dương, An Giang, Đồng Tháp. Đặc biệt tại Hà Nội, số ca mắc tăng gấp 700 lần so với cùng kỳ năm trước, với gần 25.000 người mắc bệnh, 7 ca tử vong (Tp.HCM có 19.745 ca, giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái, có 6 ca tử vong, tương đương số ca tử vong). Sự xuất hiện của nhiều types lưu hành mới D3, D4 bên cạnh D1, D2 cùng với những biến chứng bất ngờ của SXH. Tuy nhiên, VN đã rất thành công trong việc dập tắt dịch SXH với số ca tử vong được đánh giá thấp nhất so với các nước khu vực Đông Nam Á và châu Mỹ La tinh.

VACCINE CHÍCH NGỪA BỆNH SXH-DENGUE

Từ xưa đến nay chưa có thuốc ngừa SXH-D, việc phòng bệnh SXH xoay quanh con muỗi (Aedes), diệt lăng quăng/muỗi và ngừa muỗi đốt. Về lâu dài, vaccine phòng bệnh SXH-D an toàn và hiệu quả sẽ là niềm mơ ước không những của cư dân vùng SXH lưu hành, mà còn của du khách đến đây.

Đầu tiên là Dengvaxia®, ngoài ra còn có thêm khoảng 5 loại vaccine khác được thử nghiệm lâm sàng, trong đó có 2 loại được Hãng Butantan và Takeda nghiên cứu dự kiến sẽ bắt đầu thử nghiệm giai đoạn III vào đầu năm 2016.

Dengvaxia® (CYD-TDV) được Hãng Sanofi Pasteur (Pháp) nghiên cứu, là loại vaccine ngừa SXH-D đầu tiên trên thế giới được đăng ký (tại Mexico vào tháng 12/2015). CYD-TDV là vaccine sống giảm độc lực (live attenuated), tứ giá (tetravalent) dùng công nghệ DNA tái tổ hợp (recombinant DNA) được tiêm 3 mũi cách nhau 6 tháng (0-6-12 tháng).

Các thử nghiệm giai đoạn III (phase III trials) đang diễn ra ở Châu Mỹ La tinh và Châu Á liên quan đến hơn 31.000 trẻ em từ 2 đến 14 tuổi. Trong tường trình đầu tiên từ các thử nghiệm, hiệu quả của vaccine là 56,5% trong nghiên cứu Châu Á và 64,7% ở Mỹ Latinh ở BN được tiêm ít nhất một mũi. Hiệu quả thay đổi theo serotype. Trong cả hai thử nghiệm, vaccine giảm khoảng 80% số trường hợp mắc bệnh SXH nặng. Phân tích cả hai nghiên cứu ở năm thứ 3 theo dõi, cho thấy hiệu quả của vaccine là 65,6% trong việc ngừa nhập viện ở trẻ em trên 9 tuổi, nhưng lớn hơn đáng kể (81,9%), ở trẻ có huyết thanh dương tính (chứng tỏ đã nhiễm virus Dengue trước đó) vào lúc bắt đầu thử nghiệm.

Vaccine đã được phê duyệt ở Mexico, Philippine và Brazil vào tháng 12-2015, và ở El Salvador, Costa Rica, Paraguay, Guatemala, Peru, Indonesia, Thái Lan và Singapore vào năm 2016. Thương hiệu Dengvaxia  sử dụng cho người từ 9 tuổi trở lên và có thể ngăn chặn tất cả 4 serotypes.

Năm 2016, Dengvaxia đã có mặt trên thị trường ở 11 quốc gia: Mexico, Philippines, Indonesia, Brazil, El Salvador, Costa Rica, Paraguay, Guatamala, Peru, Thái Lan và Singapore. Tại Indonesia chi phí khoảng 207 USD cho 3 liều.

Đến nay, vaccine đã được cấp phép ở 19 quốc gia và được đưa vào chương trình tiêm chủng đại chúng (public immunization programs) ở Philippines và Brazil. Tiêm chủng bắt đầu ở Philippines vào tháng 4 năm 2016.

Nhìn chung, những người tham gia thử nghiệm chủng ngừa đã giảm nguy cơ mắc bệnh SXH nặng và nhập viện do virus gây ra. Nhóm người thử nghiệm không tiếp xúc với virus Dengue trước khi chủng ngừa (có nghĩa là chưa có sốt Dengue, seronegative theo xét nghiệm NS1) có nguy cơ mắc bệnh SXH và nhập viện Dengue nặng gấp đôi so với những người không được tiêm chủng, không phân biệt độ tuổi. Ngược lại, những đối tượng thử nghiệm, ở mọi lứa tuổi, có bằng chứng về nhiễm Dengue trước đó (như được xác định bằng xét nghiệm NS1), đã giảm nguy cơ mắc bệnh SXH nặng trong khoảng thời gian quan sát.

Sanofi từng đánh giá vaccine Dengvaxia đóng vai trò “quyết định” phòng chống SXH. Tuy nhiên, ngày 29/11/2017, họ đã cảnh báo rằng một số người tham gia có nguy cơ mắc SXH nặng nếu họ chưa bị nhiễm Dengue. Điều này đã gây ra một vụ tai tiếng ở Philippines, nơi có hơn 733.000 trẻ em đã được chích ngừa.

Cơ quan Quản lý Dược phẩm liên bang của Philippines đã yêu cầu hãng dược phẩm Pháp dừng bán và quảng bá vaccine này tại thị trường Philippines, yêu cầu Sanofi thu hồi toàn bộ lô vaccine Dengvaxia. Thông báo này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Bộ Tư pháp Philippines ra lệnh điều tra việc mua vaccine Dengvaxia với kinh phí của chính phủ lên tới 3,5 tỷ Peso (tương đương 69,1 triệu USD).

Ngày 01/12/2017, Bộ Y tế Philippines đã quyết định đình chỉ chương trình tiêm vaccine này tại các trường công.

Ngày 04/12/17, phía Sanofi khẳng định vaccine Dengvaxia vẫn an toàn cho những người từng mắc bệnh SXH, tuyên bố chưa có trường hợp tử vong nào được báo cáo tại Philippines liên quan đến vaccine Dengvaxia và kêu gọi Chính phủ Philippines không đình chỉ việc sử dụng loại vaccine này. Tuy nhiên, hãng sẽ tiếp tục theo dõi và làm việc với Bộ Y tế Philippines. Tuyên bố nêu rõ Philippines sẽ chờ kết quả phân tích, đánh giá cũng như kết luận của các chuyên gia, các cơ quan hữu quan cùng Tổ chức Y tế Thế giới.

Nhưng một số phụ huynh cáo buộc loại vaccine này đã làm con họ tử vong. Ngày 05/01/2018, Bộ trưởng Bộ Y tế Philippines Francisco Duque cho biết chính phủ đã chỉ định một ủy ban độc lập gồm các chuyên gia có nhiệm vụ điều tra về 14 trường hợp tử vong nghi liên quan tới vaccine Dengvaxia và kết quả điều tra có thể được công bố trong 1 hoặc 2 tuần tới.

VN là quốc gia thứ 5 ở châu Á thử nghiệm giai đoạn III với sự phối hơp giữa Sanofi Pasteur của Pháp phối hợp và Viện Pasteur TP.HCM, có hơn 2.300 trẻ em từ 2 đến 14 tuổi ở Mỹ Tho (Tiền Giang) và Long Xuyên (An Giang) tình nguyện tham gia. Mỗi trẻ được tiêm 3 mũi vaccine, mỗi mũi cách nhau 6 tháng, đến tháng 11/2017, công trình nghiên cứu vaccine SXH đã hoàn thành, đang

 trong giai đoạn phân tích dữ liệu. Theo kế hoạch, nếu đạt yêu cầu về tính an toàn và hiệu quả bảo vệ, vaccine này có thể sẽ được lưu hành tại VN trong năm 2018.

Ngày 7/12/2017, Uỷ ban Cố vấn Toàn cầu WHO về An toàn Vaccine (GACVS) đã theo dõi sự phát triển Dengvaxia. Trong các thử nghiệm lâm sàng ban đầu, không có biến cố nào liên quan đến vaccine nghiêm trọng đã được ghi nhận trong số những người được chích ngừa, và không có trường hợp SXH hoặc SXH nặng do vaccine đã được quan sát thấy. Ở giai đoạn III thử nghiệm, vaccine chứng tỏ có hiệu quả một phần. GACVS thừa nhận rằng vaccine này an toàn và hiệu quả ở những người bị nhiễm Dengue trước khi tiêm chủng, do đó ngăn ngừa giai đoạn “thứ hai”, nghiêm trọng hơn của bệnh SXH.

Kết quả là, GACVS khuyến cáo rằng Dengvaxia không nên được sử dụng cho những người chưa từng bị nhiễm virus Dengue hoang dại.

Để giảm thiểu những hậu quả không may đối với các đối tượng được tiêm vaccine phòng SXH, GACVS khuyên nên đảm bảo rằng các biện pháp làm giảm sự tiếp xúc với bệnh SXH ở các quần thể nơi tiêm chủng phải được tăng cường. Đối với người nhận vaccine có biểu hiện lâm sàng tương thích với SXH, cần tiếp cận tới chăm sóc y tế để có thể đánh giá, xác định và quản lý các dạng bệnh nghiêm trọng.

Câu chuyện Dengvaxia chưa có hồi kết, sau chưa đầy 2 năm có mặt trên thị trường Philippines. Chúng ta chờ xem (Wait and see!).

 

Bs. Nguyễn Văn Ký biên dịch và tổng hợp

 (Nguồn chính WHO và Bộ Y tế VN)

 

 

 

cám ơn
Cám ơn các y tá chuyên khoa ngoại của tầng 3..đặc biệt là y tá Phương quê ở tận hà tây...xin bệnh viện cho tôi địa chị liên hệ với các nhân viên tâng 3.để gửi lời cám ơn..
nguyenvantien tan chau tay ninh
Gửi lời cảm ơn
bvlengoctung.com
Quảng
Tán
Hội

BỆNH VIỆN ĐA KHOA LÊ NGỌC TÙNG

Địa chỉ: 500 Cách Mạng Tháng 8, Khu Phố 3, Phường 3, TP Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh

Điện thoại: (0276) 3 797 999 - Email: info@bvlengoctung.com - Website: www.bvlengoctung.com

 

  • Follow us:
  • Facebook